گويند و به زمان ما سروره گويند . « وَلا تُؤْمِنُوا إِلَّا لِمَنْ تَبِعَ ) * تا * ( إِنَّ الْفَضْلَ » 73 ابو الفتوح : در معنى اين آيه هفت قول است : يكى آنكه همزهء ان در « أَنْ يُؤْتى - ) * الخ » با صداى بالا تلفّظ شده به معنى اينكه و اين جمله حكايت كلام يهود است كه يهودان خيبر بجهودهاى مدينه پيغام كردند يا دسته اى از يهود با خودشان اين گفتگو كردند : سخن هيچكس باور نداريد مگر آنكه پيرو دين شما و يهودى باشد ، و باور نداريد كه كسى بهره هاى شما را از منّ و سلوى و آيات و معجزات داشته باشد و نپذيريد كه ديگرى بتواند با شما در حضور خداوند محاكمه كند . معنى ديگر كه ابن جريح و ابن رباب گفتند : يعنى رؤساء جهودان بعوام گفتند : شما دين و سخن ديگرى را نپذيريد تا گمان نبرند بر شما برترى دارند و يا در حضور خداوند بر شما جهودان مىتوانند غالب شوند و محكومتان كنند . معنى سوّم : حسن بصرى و اعمش با صداى زير در همزه ى ان قرائت كرده‌اند بمعنى نفى و نيستى و اين جمله حكايت سخن يهود نيست و روى سخن به مسلمانان است كه در دنباله ى جمله ى سابق به پيغمبر دستور مىدهد : بگو اى محمّد : هدايت خداوندى است و به هيچ كس مانند دين شما داده نشده است تا بتوانند شما را نزد خداوند محكوم كنند و برترى خود را ثابت نمايند ، معنى ديگر آنكه نقل سخن يهود بآيت پيش تمام مىشود و از آغاز اين آيه خطاب به مسلمانان است براى دلدارى و اطمينان آنها و معنى چنين است : به كسى ايمان نداشته باشيد و سخن كسى را نپذيريد مگر آنهائى كه پيرو دين شما هستند ، و بقيّه ى آيه به همان معنى است كه از اعمش و حسن بصرى نقل شد . و براى اطلاع از سه معنى ديگر بتفسير ابو الفتوح مراجعه شود . تفسير ابى السّعود : ممكن است مقصود آن باشد كه جهودان گفتند اين اسلام دروغى در اوّل روز را فقط بيهود كه پيرو دين شما بودند و مسلمان شدند ، اظهار كنيد ، شايد به اين تدبير آنها از اسلام برگردند كه ارزش آن براى شما بيشتر است . نشابورى : اين آيه از مواضع مشكله ى قرآن شمرده شده است .